KIRAÇ TOPRAK KARİBUSU
Bazı önemli Karibu’lar
«Kıraç toprak karibusu» (Rangifer arcticus) adını, yurdu Kuzey Kanada’daki kıraç arazilerden alır. Alaska tunduralarmda da bulunur. Hatta karibu orada en yaygın iri av hayvanıdır. Görünüşe bakılırsa, güvenlikleri pek o kadar tehlikede olmamakla beraber, bu geyikler gitgide kuzeye çekilmektedirler.
Kıraç toprak karibuları’nm dallı boynuzlan genellikle çok uzun ve incedir, yassümış uçlarından ise birçok diÅŸ çıkıntı yapar. BaÅŸka karibu’ larla ortak özellikleri ÅŸunlardır:
Toynaklı ayakları genellikle enli ve yayıktır. Bunlara ayrıca «yalancı toynak» denilen küçük toynak kalıntıları baÄŸlı bulunur. Bu yalancı toynakların karlı arazide yürümeye yardımları vardır. Karibu’nun burnunun tüylerle örtülü olması, büyük soÄŸuklarda iyi bir korunma tedbiridir.
Kıraç toprak karibuları, genel olarak kahverengidir, sırtlarının rengi daha açık ve daha grimsi, bacaklarıyla kafaları daha koyu olur. Boyunlarındaki ve boğazlarındaki yeleler beyaz veya beyazımsıdır. Bu hayvanlar arasında boy bakımından büyük fark vardır. Omuz hizasındaki boyları 100-150 santim arasında oynar. Ağırlıkları arasındaki fark da büyüktür. 100 kilo ağırlığında olanları bulunduğu gibi, 350 kilolukları da vardır.
Kıraç toprak karibusu için çiftleşme mevsimi göç zamanına rastlayan eylül veya ekimdir. İri gözlü ve benekli yavrular, bir türlü geceye yer vermeyen bir haziran gününde o sırada nefis ilkbahar çiçekleriyle kaplı Kuzey Kutbu kundurasında dünyaya gözlerini açarlar.
BirleÅŸik Amerika’da karibu soyunun tükenmeye yüz tuttuÄŸuna balkılırsa, bu geyiÄŸin, bugünkü varlığını ve nüfusunu yurdunun uzaklığına borçlu olduÄŸu söylenebilir. Karibu’ nun alıkta gezmek alışkanlığı, ve gözlerinin zayıf oluÅŸu, avcılara ve kurda kolay yem olması sonucunu doÄŸurur.
Kıraç toprak karibusu’nun birçok türleri vardır. Bunlardan «Grönland karibusu» ufak, açık renkli ve ince boynuzlu bir geyiktir. DonmuÅŸ Grönland topraklarında yaÅŸayan güçlü insanların yiyeceÄŸini, giyimini ve çadırlarını temin eder. Kraliçe Charlotte adasındaki «cüce fcaribu» ise omuz hizasındaki 83-84 santimlik boyuyla karibu’larm arasında cüce sayılır.